ฐานของปีระมิดแห่งความสูญเสีย ต้นตออุบัติเหตุกับรถตู้โดยสาร

ย้อนอดีตกลับไปครับเมื่อปี 2546 ได้มีการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับรถตู้โดยสำนักสถิติแห่งชาติ ซึ่งกรมการขนส่งทางบก กระทรวงคมนาคม สมัยนั้นเริ่มอนุญาตให้นำ รถตู้ออกมาวิ่งรับคน และได้รับความนิยมอย่างมาก
  รถตู้ในบ้านเมืองเรามีมานานหลายสิบปีโดยเริ่มแรกตั้งแต่ยุค 1990 โดยเป็นรถตู้ป้ายดำเช่าเหมา ระยะหลังเริ่มมีใช้งานในกรุงเทพและปริมณฑลซึ่งส่วนนี้ก็ไม่ทราบที่มาที่ไปว่าเริ่มเกิดขึ้นได้อย่างไร พอ

” รถตู้ที่นำมาดัดแปลงเป็นรถโดยสาร ในรูปแบบที่กรมขนส่งอนุญาตนั้น มีรถที่ได้รับความนิยมมากเป็นยี่ห้อ  โตโยต้า รุ่นคอมมิวเตอร์ ซึ่งมีแหล่งผลิตจากต่างประเทศ (มาเลเซีย) โดยนำเข้ามาในลักษณะรถเพื่อการพาณิชย์ เครื่องยนต์เบนซิน แล้วนำมาติดตั้งระบบก๊าซธรรมชาติ NGV เมื่อติดตั้งแล้วราคาก็ปาเข้าไปล้านกว่าบาท

” นั่นคือจุดเริ่มต้นของการเกิดวัฒนธรรมการขนส่งรูปแบบใหม่ ประกอบกับสมัยนั้นราคาน้ำมันดีเซลลิตรละ 40 กว่าบาทแต่ก็มีพระเอกหน้าหยก “ก๊าซ NGV” ราคากิโลละไม่กี่บาทเป็นทางเลือก  แน่นอนครับเมื่อมีอุปาทานก็มีอุปสงค์ เรื่องราวประวัติความเป็นมาเคร่า ๆ ก็ประมาณนี้

ผมเคยตั้งข้อสังเกตเรื่องนี้มานานแล้วว่า เหตุใด “รัฐจึงตัดสินใจเอารถตู้ประตู้ข้างเดียวมาวิ่งเป็นรถโดยสาร” เพราะหากประตูซ้ายเปิดไม่ออก ด้วยเหตุใดเหตุหนึ่งแล้วคนโดยสารจะออกจากรถได้อย่างไร
ช่วงที่ท้วงติงไปก็ไม่มีใครสนใจ ในขณะที่ประชากรรถตู้ยิ่งทวีขึ้นเรื่อย ๆ เห็นได้จาก การเกิดภาวะคนขับขาดตลาด”

ปัญหาของการให้บริการ รถโดยสารในเมืองไทย จุดอ่อนหนึ่งที่เห็นได้ชัดก็คือ การฝ่าฝืนกฎระเบียบข้อบังคับของการจราจร เช่น ด้านความเร็ว รูปแบบการขับรถเริ่มเปลี่ยนไปในทิศทางที่ไม่พึงประสงค์ (รถทุกประเภท) พฤติกรรมแรก ๆ ก็คือการใช้ไหล่ทาง และอิสรภาพด้านความเร็ว พฤติกรรมที่ว่านี้มันก็แพร่ขยายไปสู่รถทุกประเภท คันอื่นเร็วได้ เราก็เร็วบ้าง คันอื่นใช้ไหล่ทางเราก็ใช้บ้าง”          พฤติกรรมที่ผิดแผกแหวกธรรมเนียมเมื่อไม่ได้รับการกำกับหรือเอาจริงเอาจังจากหน่วยงานที่มีความเกี่ยวข้อง มันจึงขยายผลจากหนึ่งเป็นสองเป็นสามเป็นสี่ ขยายกว้างจนในที่สุดพฤติกรรมที่ทุกคนทำตามๆกันไป

Photo CR:The Nation Photos

ในเรื่อง ความเร็ว” ก็ได้เกิดขึ้นกับผู้ใช้รถในบ้านเมืองของเรา พฤติกรรมของคนขับรถไม่น้อยที่เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ไม่ดี กฎหมายกฎจราจรถูกเพิกเฉย พฤติกรรมการขับรถความเร็วสูง ไม่สนใจกฏจราจร ส่งผลให้เกิดความรุนแรงของอุบัติเหตุ

จากการติดศึกษา”ความรุนแรง“ของอุบัติเหตุ  ผมพบว่าในปี 2559 อุบัติเหตุแต่ละรายรุนแรงมาก ๆ สร้างความสูญเสีย ณ.วันนี้พฤติกรรมการขับรถเร็วในสังคมไทยได้กลายเป็น “ฐานของปีระมิดแห่งความสูญเสีย” ซึ่งน่ากลัวอย่างมาก เนื่องจากอะไรที่เป็นฐานก็หมายความว่าการจะเจาะลงไปที่ฐานมันทำได้ยาก  ไม่ง่ายที่เราจะทำการขุดเอารากฐานออก ตึกสูง ๆ แม้เราจะระเบิดเอาชั้นบน ๆ ออก แต่เราก็ต้องใช้เวลาและเงินมหาศาลในการขุดเอาฐาน

เช่นกัน การที่มีรถตู้วิ่งบนถนน หลาย ๆ พันคันมันคือโจทย์ที่ใหญ่มาก ๆ ครับสำหรับมาตรการต่าง ๆ ที่จะนำมาใช้เพื่อความปลอดภัย ในวงการบรรทุกขนส่งสิ่งที่จำเป็นต้องมี ไม่ว่าจะองค์กรเล็กองค์กรใหญ่ก็คือ ระบบการบริหารความปลอดภัยการขนส่ง (ริเริ่มนำมาใช้โดยบริษัทน้ำมันต่างชาติ)

ระบบบริหารความปลอดภัยคือฐานหลัก ๆ พอไม่มีระบบชัดเจน ไม่มีหน่วยงานบังคับใช้  ไม่มีหน่วยงานคอยช่วยเหลือดูแลให้ผู้ประกอบการมีระบบ

สารพัดปัญหาจึงตามมา อุบัติเหตุต่าง ๆ ก็จะเกิดขึ้น สิ่งที่ตามมาก็คือความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินขององค์กร ของประเทศ และที่สำคัญที่สุดก็คือ “มันส่งผลถึงผู้โดยสาร และที่มากกว่านั้นคือความขมขื่นที่ติดตาค้างอยู่ในใจของญาติพี่น้องที่เสียชีวิตครับ”

Wanattasuk Sa-nguansiri
ม.ค.60

 

CR Photo:The Nation Photos

Leave a Reply

Your email address will not be published.